W dniach 11–12 czerwca 2026 r. na Politechnice Krakowskiej odbyła się IX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna „Modelowanie podróży i prognozowanie ruchu. Modelling 2026”. Wydarzenie, organizowane przez Katedrę Systemów Transportowych i Logistycznych Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej oraz Fundację Politechniki Krakowskiej, zgromadziło przedstawicieli świata nauki, administracji, ekspertów i praktyków branży transportowej. Tematyka konferencji obejmowała m.in. modelowanie transportu, prognozowanie ruchu, wykorzystanie danych i narzędzi analitycznych oraz nowe rozwiązania wspierające planowanie transportu. W konferencji wzięli udział również nasi eksperci, prezentując doświadczenia związane z wykorzystaniem Zintegrowanego Modelu Ruchu (ZMR) w analizach i prognozach transportowych.

Dla CUPT modelowanie transportu jest przede wszystkim wsparciem długofalowego planowania rozwoju systemu transportowego. ZMR, rozwijany jako krajowy referencyjny model ruchu, pozwala analizować przyszłe potrzeby transportowe oraz oceniać wpływ zmian infrastrukturalnych, demograficznych i społeczno-gospodarczych na funkcjonowanie całego systemu. Wyniki analiz są wykorzystywane przy przygotowywaniu dokumentów strategicznych i planów transportowych, w tym także przy planowaniu przyszłej oferty przewozowej.

ZMR na potrzeby nowego Planu Transportowego

Jednym z najważniejszych prezentowanych przykładów wykorzystania ZMR są prace nad nowym Planem Transportowym na perspektywę 2031-2034, będącym strategicznym planem Ministra Infrastruktury dotyczącym organizacji publicznego transportu kolejowego w przewozach międzywojewódzkich i międzynarodowych.

W ramach prac nad Planem ZMR wykorzystywany jest do analizy zapotrzebowania na przewozy kolejowe, przygotowania więźb ruchu i identyfikacji najważniejszych relacji transportowych.

Dzięki temu możliwe jest spojrzenie na przyszłą kolej nie tylko przez pryzmat pojedynczych połączeń, ale całego systemu – jego potrzeb, możliwości i wzajemnych zależności.

Eksperckie prognozy CUPT na potrzeby strategii transportowej

Drugim ważnym obszarem wykorzystania ZMR zaprezentowanym podczas konferencji są prace nad aktualizacją Strategii Zrównoważonego Rozwoju Transportu do 2030 roku. Na potrzeby tych prac CUPT przygotował eksperckie prognozy rozwoju transportu dla poszczególnych gałęzi, wykorzystując wyniki modelowania, dane statystyczne oraz wiedzę ekspercką.
W przypadku kolei ZMR posłużył do przygotowania prognozy ruchu pasażerskiego. W analizach uwzględniano m.in. przyszły rozwój sieci kolejowej i drogowej, planowane inwestycje oraz założenia dotyczące oferty przewozowej. Prognozy pozwalają spojrzeć na przyszły rynek kolejowy w szerszej perspektywie i ocenić, jak zmiany demograficzne, infrastrukturalne czy gospodarcze mogą wpływać na popyt na transport.

To ważne, ponieważ planowanie transportu wymaga patrzenia nie tylko na dzisiejsze potrzeby, ale również na to, jak będą one zmieniać się w przyszłości.

ZMR wspiera liberalizację rynku kolejowego

Wykorzystanie ZMR ma również znaczenie w kontekście zmian zachodzących na rynku kolejowym. Analizy prowadzone z wykorzystaniem modelu pomagają lepiej rozpoznać potrzeby pasażerów, planować przyszłą ofertę przewozową i oceniać różne warianty jej rozwoju. Stanowią tym samym ważne zaplecze analityczne dla procesu liberalizacji rynku kolejowego.

Podczas konferencji Modelling 2026 eksperci CUPT przedstawili, jak ZMR jest wykorzystywany w praktyce – od analiz strategicznych i przygotowywania prognoz, po planowanie oraz weryfikację oferty kolejowej. Przedstawione prezentacje dotyczące planowania kolei, wykorzystania narzędzi analitycznych oraz eksperckich prognoz rozwoju transportu pokazały różne aspekty pracy z modelem i jego znaczenie dla podejmowania decyzji dotyczących przyszłości transportu.

ZMR ma szerokie zastosowanie. Pozwala analizować transport w ujęciu multimodalnym, obejmując m.in. transport drogowy i kolejowy, a wyniki jego działania mogą wspierać analizy prowadzone na różnych poziomach – od krajowego po regionalny i lokalny.
Model jest systematycznie rozwijany i aktualizowany. Uwzględniane są w nim m.in., aktualny stan sieci drogowej i kolejowej, planowane inwestycje oficjalne założenia dotyczące demografii i plany w zakresie przyszłej oferty przewozowej.
Dzięki temu ZMR może służyć nie tylko do analiz bieżącej sytuacji, ale również do oceny różnych scenariuszy rozwoju transportu w perspektywie kolejnych lat.